Uiterst curieuze campagneleuze van de VVD afdeling Epe 1982
Een zeer merkwaardige campagnefolder van de VVD-afdeling Epe voor de gemeenteraadsverkiezingen 1982. De leuze "Eén gemeente, één partij, één programma" is om meerdere redenen dubieus voor een liberale partij.
Misschien ligt het aan mij, maar zo´n leus doet mij direct denken aan "Ein Volk, Ein Reich, Ein Führer". Natuurlijk heeft de liberale VVD daar totaal en dan ook totaal niets mee van doen, maar deze spreuk roept bij mij direct die associatie op. Een campagneleider met een beetje historisch besef, zou een dergelijke slogan direct in de prullenbak kieperen. Het is van hetzelfde kaliber als de foto van de partijleider met een kind (op je arm of op schoot). Er zijn historische beelden die zich zo hebben ingevreten in het collectieve bewustzijn van de mensen dat iedere associatie met dergelijke propaganda vermeden moet worden.
Natuurlijk volkomen onterecht, want waarom mag ieder willekeurig product in reclame worden aangeprezen door aandoenlijke kinderen (je ziet ze dagelijks langskomen in de reclameblokken op televisie), maar mag je als politicus niet met een lief lachend of aandoenlijk kijkend kind op schoot op de foto? Daar is geen enkel rationeel argument voor te verzinnen en toch is het een van de taboes in de politieke communicatie, omdat dictators als Hitler, Mussolini, Stalin en Mao die stijlfiguur massaal toepasten. Die beelden zitten ingebrand in het collectieve bewustzijn van mensen en daarom wil je als politicus op geen enkele wijze het risico lopen dat die associatie wordt gelegd.
Maar terug naar de slogan van de VVD-afdeling Epe. Er zijn meer argumenten tegen in te brengen.
Het communicatie argument. Waar zijn de kiezers in deze leuze? Het gaat toch helemaal niet om de gemeente, de partij of het programma? Het gaat om de belangen van burgers en die herkennen zich totaal niet in dit motto. Dit wekt te indruk dat de partij navelstaart en geen oog heeft voor de inwoners van de gemeente. Daarbij... hoezo één gemeente? Was er in die tijd sprake van een splitsing van de gemeente? Ik kan me daar niets van herinneren. Het lijkt mij dan ook een volstrekt loze constatering, waar een kiezer helemaal niks mee kan.
En dan het liberale argument. Hoezo één partij? Een liberale partij moet altijd uitgaan van pluriformiteit. Een liberale partij die naar een absolute meerderheid streeft, is inherent gevaarlijk en moet gemeden worden. Pluriformiteit is de basis van het liberalisme. Zelfs binnen de liberale partij dient ruimte te zijn voor verschillende opvattingen. Door je te profileren met één partij en één programma krijg ik visioenen van een centraal geleide planeconomie. In de Sovjet Unie was op dat moment één partij. En dat lijkt mij toch wel het laatste maatschappijbeeld waar een liberaal tegenaan wil schurken. Vanuit de liberale filosofie is zo´n slogan dan ook wel zo´n beetje de laatste waar je de boer mee op moet gaan.
Toen ik afgelopen weekend deze uitklapfolder tegenkwam, was ik dan ook uiterst verbaasd dat de VVD met deze tekst de verkiezingen inging. Zeker in 1982: in de tijd waarin de Oost-West tegenstellingen - onder invloed van de discussie rondom de SS20 aan Sovjet kant en de kruisraketten aan onze kant van de muur - dagelijks de politieke gemoederen bezighielden.
