Navigation

in het kamerdebat over Ayaan Hirsi Ali...

Met verbazing heb ik het Kamerdebat gevolgd over de naturalisatie - of juist niet - van Ayaan Hirsi Ali. Hoewel ik absoluut geen aanhanger ben van Rita Verdonk denk ik dat ze het juridisch wel bij het rechte eind heeft. Ik denk dat temeer omdat naturalisatiedeskundige en hoogleraar René de Groot op 13 mei in Trouw en een aantal vreemdelingenadvocaten hetzelfde betoog hielden. Verdonk en de deskundigen zijn van mening dat de Hoge Raad geen ruimte laat voor 'bijzondere omstandigheden' als betrokkenen en verkeerde naam opgeven. De Kamer denkt daar anders over en is er heilig van overtuigd dat die ruimte wel zit in het arrest de Hoge Raad. Maar die overtuiging lijkt mij flinterdun omdat er geen enkel voorbeeld genoemd kon worden.

Laat ik eerst mijn verbijstering uitspreken over het gebrek aan regie in het kabinet. Ed Nijpels had volledig gelijk toen hij gisteravond tijdens één van de schorsingen meldde dat die brief van Verdonk niet zo op een avond naar Hirsi Ali had gemoeten. Hetzelfde geldt voor de antwoorden op de Kamervragen van Nawijn. Een mededeling met dergelijke verstrekkende consequenties had op zijn minst eerst in het kabinet besproken moeten worden (of in ieder geval in kleine kabinetskring). Het sturen van stukken met zulke staatsrechtelijke consequenties - het gaat hier om het de facto uit de Kamer zetten van een parlementariër - doe je niet af met het inspreken van de voicemail van de minister-president. Dat mag ook Balkenende zich aanrekenen.

Maar waar ik mij echter écht over opwind, is de hypocriete opstelling van een aantal Tweede Kamerleden en dan vooral Van der Laan van D66 en Halsema van GroenLinks. Die wekte op mij - en niet alleen op mij - de sterke indruk dat er iets geregeld had moeten worden voor Hirsi Ali. De Kamerleden riepen telkens dat er een uitzondering voor Ayaan had moeten worden gemaakt. Halsema ging zover dat ze stelde dat Verdonk dit achter de schermen had moeten regelen. Onbegrijpelijk!

Stel Verdonk had de Kamer helemaal niet geïnformeerd en was met Hirsi Ali achter de schermen aan het werk gegaan om alsnog een rechtsgeldige naturalisatie te bewerkstelligen en dat was na enkele weken uitgelekt... Dan was de wereld te klein (en terecht!). Dan zouden alle partijen op hun achterste benen staan en zouden ze Verdonk beschuldigen van regentenpolitiek, vriendjespolitiek, partijpolitieke bevoordeling en andere politieke spelletjes. Dan had Verdonk direct haar biezen kunnen pakken. Nu slaan de partijen helemaal door naar de andere kant en huilen krokodillentranen. Dát noem ík regentenpolitiek en hypocrisie. Jaarlijks krijgen tientallen mensen dezelfde boodschap en daar hoor je de parlementariërs niet over. Nu is het een collega en dan blaast men zo hoog van de toren. Ook onbegrijpelijk!

Bovendien lijkt het mij helemaal geen vraag of Hirsi Ali een ander Nederlands paspoort kan krijgen. Dat kan gewoon. Verdonk heeft dat ook uitgelegd. Maar een nieuw paspoort lost niet het probleem op dat Ayaan in 2003 onterecht in de Kamer is gekozen. Én dat is precies het grote staatsrechtelijke probleem in dit debat. Juridisch heeft Ayaan onterecht in de Kamer gezeten. Je kunt alleen maar in de Kamer zitten als je Nederlander bent.

Terug naar de inhoud van het debat. De overgrote meerderheid ziet allerlei bijzondere omstandigheden ten aanzien van Ayaan. Ze wijzen daarbij op haar terechte strijd voor de emancipatie van moslimvrouwen. Ze gaan daarbij echter voorbij aan één belangrijke vraag: waren die bijzondere omstandigheden ook aanwezig tijdens de naturalisatie?

Ayaan is pas echt bekend geworden toen ze vanaf april 2001 bij de Wiardi Beckmanstichting ging werken. Toen is ze in de publiciteit gekomen. De naturalisatie speelde echter vier jaar eerder in 1996/1997 tijdens haar studie aan de Rijksuniversiteit Leiden. Op dat moment had nog bijna niemand van Ayaan Hirsi Ali gehoord. Dus ik ben wel heel benieuwd naar de bijzondere omstandigheden die er op dat moment zouden zijn. Het kan toch niet zo zijn dat mensen die goedgebekt zijn en het debat op scherp zetten uit Somalië wél mogen liegen en een bouwvakker uit Zambia waar niemand van heeft gehoord ineens niet mag liegen en dus zijn paspoort zonder pardon kan inleveren? Dat Hirsi Ali bekend is geworden jaren nadat ze haar Nederlandse paspoort heeft gekregen, kan naar mijn idee niet als een bijzondere omstandigheid tijdens de naturalisatie worden opgevoerd.

Een interessante discussie vond er ook plaats over de vraag of Verdonk de echte naam van Hirsi Ali zou kennen. Of ze die naam wel of niet kende voor de uitzending van Zembla weet ik niet en kan ik ook niet beoordelen. Ik deel echter wel de mening van Verdonk dat de regelmatig aangehaalde eerste zin uit Ayaans boek de Zoontjesfrabriek niet direct aanleiding geeft om een onderzoek in te stellen. En helemaal gênant was de redenering van Halsema dat het e-mailadres van Ayaan de minister aan het denken had moeten zetten: magan@tweedekamer.nl. Sinds wanneer zijn e-mailadressen bepalend voor de naam? Femke... misschien moet je eens écht kijken op het Internet naar de e-mailadressen die worden gebruikt. Volgens mij zou dan 90 procent van de jongeren langs de Gemeentelijke Basisadministratie moeten om van naam te veranderen. De reactie van VVD-Kamerlid, en dus directe collega van Ayaan, Arno Visser was treffend. Hij antwoordde Jeroen Pauw op de vraag of hij de ware identiteit van Ayaan kende dat hij nooit de link had gelegd tussen dat e-mailadres en de ware achternaam. Visser dacht dat dit e-mailadres een onderdeel was van de beveiliging.

Van der Laan en Halsema deden in het debat voorkomen dat heel Nederland behalve de minister op de hoogte zou zijn van de ware identiteit van Ayaan. 'Heel Nederland' slaat in ieder geval ook niet op mij, want ik volg Ayaan al jaren, maar dit heb ik ook niet geweten. Wél dat ze gelogen had over het vluchtverhaal, maar niet dat ze tijdens de naturalisatie verkeerde gegevens over haar naam en geboortedatum heeft opgegeven. Ik durf de stelling aan dat zo goed als niemand in Nederland dat heeft geweten, want ik heb ook tijdens het debat geen enkel voorbeeld gehoord van een Nederlandse publicatie waar de leugens over naam en geboortedatum expliciet zijn genoemd. Dat is ook niet aan de orde geweest in het veel genoemde programma van Barend en Van Dorp. De Kamerleden slepen er van alles bij om hun gelijk aan te tonen.

En wat is nou de uitkomst van het debat. De Kamerleden zijn blij dat Verdonk door de bocht is. Maar is dat wel zo? Ik denk dat ze helemaal geen feitelijke toezeggingen heeft gedaan. Oh ja ze gaat bekijken of er ruimte is voor 'bijzondere omstandigheden'. Maar of dat tot iets concreets leidt, durf ik hardop te betwijfelen. Vandaag zei ze alweer voor de camera dat ze van mening is dat haar positie in het debat correct was. En zolang ook de rechtsgeleerden die mening ondersteunen, vrees ik dat de Kamer helemaal niets heeft bereikt voor Hirsi Ali. Dat zullen we echter pas over zes weken zeker weten.

Tot slot nog een opmerking over de beeldvorming van Nederland in het buitenland. In de Nederlandse en vooral de Amerikaanse media komen overwegingen naar voren als: Nederland zou te klein zijn voor Ayaan; we kunnen hier de vrijheid van meningsuiting niet aan; de Nederlandse maatschappij kan niet met dissidenten omgaan, etc, etc. Deze zaken hebben echter helemaal niets met de huidige discussie over de naturalisatie van Hirsi Ali te maken. Paul Scheffer zei gisteren treffend dat er waarschijnlijk geen enkel land ter wereld is waar mensen als Ayaan zó snel in een parlement terechtkomen. Ik denk dat hij daarin gelijk heeft. Deze meningen slaan kant noch wal en worden er wederom met de haren bijgesleept. Ik zou wel eens willen weten in welk land je mag sjoemelen in de naturalisatieprocedure. De mensen die dergelijke onzin schrijven leiden het debat bewust af van waar het echt om gaat of moeten zich correct informeren. Het is van groot belang dat de betrokkenen nu de hersens blijven gebruiken en alleen de feiten laten tellen. Hoe vervelend die ook kunnen zijn voor Ayaan Hirsi Ali, dat het een persoonlijk drama voor haar is, staat buiten kijf.