De Olympische Spelen van mensenrechtenschendingen en wapentuig

De les van Moskou 1980...

Afgelopen weekend kwam China in het nieuws vanwege de schending van het wapenembargo van Soedan: het land waar al jaren het afschuwelijke drama in de provincie Darfur plaatsvindt. Het is nu wel duidelijk waarom China een oplossing door de VN Veiligheidsraad blokkeert (hetzelfde geldt voor Zimbabwe vanwege de oliebelangen van China in dat land).

Gisteravond een zeer interessante uitzending van Zembla over de twee gezichten van China. Een prachtig staaltje onderzoeksjournalistiek waarin de gapende kloof tussen de glanzende beloften en de keiharde realiteit wordt blootgelegd. De Chinese holle frasen over de vrijheid van meningsuiting versus intimidatie en het belemmeren van de vrije nieuwsgaring. De Chinese glimmende versie van de waarheid over het milieu in Beijing en de harde oordelen van Franse wetenschappers. De leugenachtige communistische verklaring over het feit dat de 'live'-verslaglegging van de Olympische Spelen in China met een vertraging van 15 tot 20 seconde wordt uitgezonden. En dan de nietszeggende commentaar van het Nederlandse lid van het IOC Hein Verbruggen.

Begin jaren tachtig maakte Erica Terpstra zich als Tweede Kamerlid terecht druk over de mensenrechten in de Sovjet Unie. Nu als voorzitter van NOC/NSF doet ze voorkomen alsof de zon der mensenrechten steeds hoger boven de hemel van Beijing klimt. De documentaire van gisteren toont keihard aan dat niets minder waar is.

In 1980 werd gezegd dat de Olympische Spelen in Moskou goed zouden zijn voor de mensenrechten. Ook toen was het holle retoriek. In 1985 bezocht ik het Wereldjeugdfestival in Moskou. Samen met NOS- en NRC-Handelsblad-correspondent Raymond v.d. Boogaard ging ik op bezoek bij dissidente Irina Grivnina. Daar werd pijnlijk duidelijk wat voor ´geweldige´ impuls de Olympische Spelen hadden gehad op de vrijheid van meningsuiting. Feitelijk weinig tot niets.


Irina Grivnina en haar man in hun flat in Moskou

Tijdens het festival mochten onderwerpen besproken worden, maar als je de positie van dissidenten, de vrijheid van meningsuiting of de positie van minderheden aan de orde stelde, was ineens de spreektijd op of liepen de gedelegeerden uit communistische landen de zaal uit. Over die onderwerpen was ook niets terug te vinden in de officiële verslagen en persberichten in de Sovjet media. Helemaal bont maakten de Sovjets het toen wij niet eens toestemming kregen om de door onszelf belegde persconferentie bij te wonen.


Lege stoelen vooraan in de zaal tijdens mijn speech over vrijheid van meningsuiting en de positie van minderheden in de Sovjet Unie.

Ook zouden we de vrijheid hebben om buiten de conferentiezalen onze mening te geven. Dat merkten we ook toen we met enkele gedelegeerden uit het boze kapitalistische westen en enkele waaghalzen uit de Sovjet Unie een kleine demonstratie hielden tegen de Sovjet bezetting van Afganistan én de Amerikaanse politiek inzake Nicaragua en Grenada. Direct nadat we een spandoek hadden ontrold (meer waren we ook niet van plan), kropen de KGB-ers uit alle denkbare holen en we werden hardhandig uit elkaar geslagen. Dát was de verbetering van de mensenrechten vijf jaar na de Olympische Spelen van 1980.


Het begin en feitelijk ook einde van de demonstratie (vooraan een KGB-er met pet die wacht op het teken om in te grijpen)

Dat de dictatuur van de USSR uiteindelijk in 1989 door haar hoeven zakte, was niet te danken aan de Olympische Spelen. Dat was volledig het gevolg van de deplorabele toestand van de Sovjet economie én de val van de muur en het IJzeren gordijn. De democratische krachten in Polen, Hongarije, Tsjecho-Slowakije en uiteindelijk de DDR lieten zich niet langer door de Sovjet Unie ringeloren.

Het probleem voor de vrijheidlievende Chinezen en de door de communisten onderdrukte volkeren (o.a. Tibet) is dat de economie van China bloeit als nooit tevoren. De economische groei neemt in de komende jaren (decennia?) alleen maar verder toe. De staatshuishouding van de Verenigde Staten is zelfs geheel afhankelijk van het Chinese financiële infuus. In China zal dus voorlopig weinig veranderen. Er is geen enkele reden voor de machthebbers de koers te verleggen.

Uit de aflevering van Zembla wordt duidelijk dat de bevolking van China ondanks de toezeggingen van de autoriteiten niets heeft te verwachten van de Olympische Spelen als het gaat om verbetering van de mensenrechten. Daags na de Spelen wendt de wereld haar blik weer af en hoor je de bobo´s van het NOC/NSF en het IOC nooit meer over de mensenrechten in dat land. Hun feestje is dan voorbij. De Chinezen worden geprezen voor de GE-WEL-DI-GE organisatie. Mensenrechten? Tibet? De show must go on... het feestcomité richt de blik op Londen 2012!

Bekijk de uitzending van Zembla op uitzending gemist en zie wat er nu al van de 'verbetering' van de mensenrechten terechtkomt! KLIK HIER

© Harold Makaske 14 juli 20081026 - Hoofdstuk: 5. Losse gedachten