Het grote voordeel

van de Europese Grondwet...

De discussie over de Grondwet wordt met de dag interessanter. Niet de inhoudelijke argumenten zijn boeiend, want die lijken er al weken niet meer toe te doen.

Nee... de discussie brengt de ware aard van politici aan het licht. Neem nu Wouter Bos weer. Vandaag zegt hij in het Algemeen Dagblad dat Nederland volgend jaar opnieuw moet gaan stemmen als volgende week woensdag nee wordt gezegd.

We gaan dan niet naar de stembus om een nieuwe tekst goed of af te keuren... nee, we moeten ons opnieuw uitspreken over exact dezelfde tekst. Ofwel de politici laten je murw stemmen totdat je van ellende ja zegt.

En dan VVD-leider aanvoerder Van Aartsen. Hij wilde in Netwerk niet zeggen of een nee van de kiezers ook een nee-stem van de VVD wordt. Hij ging niet verder dan dat zo'n signaal zwaar wordt meegewogen in de afweging.

Ook minister Bot gaf weer een zwaar inhoudelijke wending aan het debat. Mensen die twijfelen moeten maar thuisblijven. Ja, ja... de nieuwe strategie: zoveel mogelijk kiezers bij de stembuis weghouden. Wellicht dat volgende week woensdag 'spontaan' alle straten rondom de stembureaus worden opgebroken.

Ook in Europa wordt men nerveus. De Belgische premier Verhofstadt vindt het raar als Nederland nee zou zeggen, maar laat doorschemeren dat het geen ramp is. Met één of twee landen tegen moet de Grondwet toch worden ingevoerd.

Waar ik mij echter grote zorgen over maak is, dat de strategie van Bot werkt en dat stemmers het allemaal wel voor gezien houden volgende week woensdag. Dat ze dus massaal thuisblijven en dat zodoende de opkomst ver onder de gewenste dertig procent blijft. Ook al is de uitslag dan nee - die kans acht ik dan bovendien ook klein - dan kunnen de politici de uitslag zonder problemen naast zich neerleggen. Er komen dan een paar dagen krokodillentranen over de slechte opkomst, maar blijft in de praktijk alles zoals het is.

Wat er verder ook gebeurt in het debat en wat er ook uit de stemming komt: De Nederlandse politiek is goed verziekt. Politici en politicologen zullen betogen dat het levendige debat aantoont dat politiek leeft in ons land en dat we dat positief moeten uitleggen. Ik denk daar zelf heel anders over.

In een debat hoor je kiezers en politieke tegenstanders serieus te nemen. Beide uitgangspunten mis ik onderhand in de huidige campagne. En dat is diep treurig.

De draaikonterij van Bos, Van Aartsen en de angstaanwakkerende kabinetsleden is een beangstigende politieke zelfdestructie. Deze politici hoeven wat mij betreft niets meer te zeggen over 'geloofwaardigheid van de politiek'.

Ik ben al lange tijd erg sceptisch over de ware intenties en motieven van veel politici. Het grote voordeel van de Grondwetsdiscussie is dat ik mijn cynisme dagelijks bevestig zie. Maar eigenlijk is dat erg treurig.

© Harold Makaske 24 mei 2005 - Hoofdstuk: 5. Losse gedachten